แหล่งการเรียนรู้เพื่อการแข่งขัน
ตอบปัญหาศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
เรื่อง ศีล ๕
![](/vstar_photo/blog/1120303863/images/c8c0c749da5056804a5bfcfe44b778e4.jpg)
ความหมาย
ศีล แปลว่า ปกติ เป็นวินัยทางธรรมเบื้องต้นของคน เป็นเครื่องจำแนกคนออกจากสัตว์ ทุกสิ่งทุกอย่างจะต้องมีลักษณะปกติของมันเอง เช่น ปกติของม้าต้องยืน ไม่มีการนอน ถ้าม้านอนก็เป็นการผิดปกติแสดงว่าม้าป่วย ฤดูฝนตามปกติจะต้องมีฝนถ้าฤดูฝนกลับแล้ง ฝนไม่ตก แสดงว่าผิดปกติ
ที่มา : มงคลชีวิต ฉบับ “ทางก้าวหน้า”
ศีล ๕ ประกอบด้วย
๑. ปาณาติปาตา เวรมณี เจตนางดเว้นจากการฆ่าสัตว์
![](/vstar_photo/blog/1120303863/images/d3b1db304152af564f2675ca8e5ac45f.jpg)
![](/vstar_photo/blog/1120303863/images/58bd5f937525d22a9b388051bfa144c7.jpg)
๓. กาเมสุมิจฉาจารา เวรมณี เจตนางดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม
![](/vstar_photo/blog/1120303863/images/78d6ca97529869ca3670879e4e8f5e6a.jpg)
๔. มุสาวาทา เวรมณี เจตนางดเว้นจากการพูดเท็จ
![](/vstar_photo/blog/1120303863/images/b3b35df56a1ad6470baff5b89997461c.jpg)
๕. สุราเมรยมัชชปมาทัฏฐานา เวรมณี เจตนางดเว้นจากการดื่มน้ำเมา คือสุราและเมรัย อันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท
![](/vstar_photo/blog/1120303863/images/130ea99d1ce3a9a86249ea6ca19b98e7.jpg)
ที่มา : หนังสือธรรมศึกษา ชั้นตรี
ความสำคัญในการรักษาศีล ๕ คือ ทำให้คนเป็นปกติ
อะไร คือ ปกติของคน ?
![](/vstar_photo/blog/1120303863/images/cd98cc43c7d44a82839daa5c0e6251b0.jpg)
ปกติของคนที่สำคัญมี ๕ ประการ ดังนี้คือ
๑. ปกติของคนจะต้องไม่ฆ่า ถ้าวันไหนมีการฆ่า วันนั้นก็ผิดปกติของคน แต่ไปเข้าข่ายปกติของสัตว์ เช่น เสือ หมี สุนัข ฯลฯ ซึ่งฆ่ากันเป็นทำร้ายกันเป็นปกติ
ฉะนั้นเพื่อรักษาปกติของคนไว้ ศีลข้อที่ ๑
จึงเกิดขึ้นมาว่าคนจะต้องไม่ฆ่า
๒. ปกติของสัตว์เวลากินอาหารมันจะแย่งกัน ขโมยกัน
ถึงเวลาอาหารทีไรสุนัขเป็นต้องกัดกันทุกที แต่คนไม่เป็นอย่างนั้น
ฉะนั้นเพื่อรักษาปกติของคนไว้ ศีลข้อที่ ๒
จึงเกิดขึ้นว่า คนจะต้องไม่ลัก ไม่คอร์รัปชั่น ไม่ยักยอกคดโกง
๓. ปกติของสัตว์ไม่รู้จักหักห้ามใจให้พอใจเฉพาะคู่ของตน ในฤดูผสมพันธุ์สัตว์จึงมีการต่อสู้แย่งชิงตัวเมีย บางครั้งถึงกับต่อสู้กันจนตายไปข้างหนึ่งก็มี แต่ปกติของคนแล้วจะไม่แย่งคู่ครองของใคร พอใจเฉพาะคู่ครองของตนเท่านั้น ฉะนั้นเพื่อรักษาปกติของคนไว้ ศีลข้อที่ ๓ จึงเกิดขึ้นว่า คนจะต้องไม่ประพฤติผิดในกาม
๔. ปกติของสัตว์ไม่อาจวางใจได้สนิท
พร้อมจะทำอันตรายได้ทุกเมื่อ แต่ปกติของคนนั้นเราพูดกันตรงไปตรงมา มีความจริงใจต่อกัน
ถ้าใครโกหกหลอกลวงก็ผิดปกติไป ฉะนั้นเพื่อรักษาปกติของคนไว้ศีลข้อที่ ๔
จึงเกิดขึ้นว่า คนจะต้องไม่พูดเท็จ
๕. ปกติแล้วเมื่อเทียบกันโดยสัดส่วนร่างกาย สัตว์มีกำลังร่างกายแข็งแรงมากกว่าคน แต่สัตว์ไม่มีสติควบคุมการใช้กำลังของตนให้ถูกต้อง
ดังนั้นจึงไม่สามารถเปลี่ยนกำลังกายให้เป็นกำลังความดีได้เต็มที่
มีแต่ความป่าเถื่อนตามอารมณ์ เช่น ช้าง ม้า วัว ควาย แม้มีกำลังกายมาก แต่ไม่เคยออกแรงไปหาอาหารมาเลี้ยงพ่อเลี้ยงแม่ของมันแต่อย่างใด ส่วนคนแม้มีกำลังกายน้อยกว่าสัตว์
แต่อาศัยสติอันมั่นคงช่วยเปลี่ยนกำลังกายน้อย ๆ นั้น ให้เกิดเป็นกำลังความดี เช่น
มีกตัญญูกตเวที เมื่อโตขึ้น ก็เลี้ยงพ่อเลี้ยงแม่ได้
สติเป็นของเหนียวแน่นคงทน แม้อดอาหารทั้งวันสติก็ยังดีได้ ทำงานหนักทั้งเดือนได้พักสติก็ยังดี นอนป่วยบนเตียงทั้งปีสติก็ยังดี แต่สติกลับเปื่อยยุ่ยทันทีถ้าไปเสพสุรายาเมาเข้า สุราเพียงครึ่งแก้วอาจทำผู้ดื่มให้สติฟั่นเฟือนถึงกับลืมตัวลงมือทำร้ายผู้มีพระคุณได้ หมดความสามารถในการเปลี่ยนกำลังกายให้เป็นกำลังความดี ดังนั้นผู้ที่เสพสุราหรือของมึนเมาจึงมีสภาพผิดปกติ คือมีสภาพใกล้สัตว์เข้าไปทุกขณะ ฉะนั้นเพื่อรักษาปกติของคนไว้ ศีลข้อที่ ๕ จึงเกิดขึ้นว่า คนจะต้องไม่เสพของมึนเมาให้โทษ
![](/vstar_photo/blog/1120303863/images/0c7d072265bd414a5b80c7b9f630d398.jpg)
ที่มา : เรื่องพระปัญจสีลสมาทานิยเถระ จากพระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน
ประโยชน์/อานิสงส์การรักษาศีล ๕
๑. เป็นทางมาแห่งโภคทรัพย์สมบัติ และทำให้สามารถใช้ทรัพย์ได้เต็มอิ่ม โดยไม่ต้องหวาดระแวงว่าจะมีใครมาทวงคืน
๒.
ทำให้มีชีวิตอยู่ด้วยความเป็นสุข ไม่ต้องหวาดระแวงว่าใครจะมาปองร้าย
๓.
ทำให้เกียรติคุณฟุ้งขจรไปว่าเป็นคนเชื่อถือได้ มีอนาคตดี
๔.
ทำให้แกล้วกล้าอาจหาญในท่ามกลางประชุมชน
๕.
ทำให้เป็นคนไม่หลงลืมสติ มีความจำดี
๖.
ตายแล้วก็ไปเกิดในสวรรค์ มีสุคติเป็นที่ไป และเป็นทางดำเนินไปสู่มรรคผลนิพพานในที่สุด
โทษของการผิดศีล ๕
ขาดศีลข้อ ๑ ทำให้อายุสั้น เช่น บุคคลที่ฆ่าคนมามาก ลงท้ายก็โดนเขาฆ่าเอาบ้าง
ขาดศีลข้อ ๒ ทำให้เกิดโรคประสาท เช่น โรคหวาดระแวง โรคจิต
ขาดศีลข้อ ๓ ทำให้เกิดกามโรค เช่น โรคเอดส์ได้ง่าย
ขาดศีลข้อ ๔ ทำให้เกิดโรคความจำเสื่อม ผู้ที่โกหกมากๆ เข้า ลงท้ายแม้กระทั่ง ตัวเองก็หลงลืมว่าเรื่องที่ตน พูดขึ้นนั้นเป็นเรื่องจริงหรือโกหก
ขาดศีลข้อ
๕ ทำให้เกิดพิษสุราเรื้อรัง โรคตับแข็ง ขาดสติจนถึงขั้นก่อการทะเลาะวิวาทได้ง่าย
ที่มา : มงคลชีวิต ฉบับ “ทางก้าวหน้า”
องค์ประกอบของศีล (หลักวินิจฉัยว่าผิดศีลหรือไม่)
การล่วงละเมิดศีลข้อที่ ๑ ที่ทำให้ศีลขาด
ประกอบด้วยองค์ ๕ คือ
๑. สัตว์มีชีวิต
๒.
รู้ว่าสัตว์มีชีวิต
๓. จิตคิดจะฆ่า
๔. พยายามฆ่า
๕. สัตว์ตายด้วยความพยายามนั้น
๑. ของนั้นมีเจ้าของ
๒. รู้ว่าของนั้นมีเจ้าของ
๓. จิตคิดจะลัก
๔.
พยายามลัก
๕. ได้ของมาด้วยความพยายามนั้น
การล่วงละเมิดศีลข้อที่ ๓ ที่ทำให้ศีลขาด
ประกอบด้วยองค์ ๔ คือ
๑. หญิงหรือชายนั้น เป็นบุคคลต้องห้าม
๒. จิตคิดจะเสพ
๓. พยายามเสพ
๔. อวัยวะเครื่องเสพจดถึงกัน
การล่วงละเมิดศีลข้อที่ ๔ ที่ทำให้ศีลขาด
ประกอบด้วยองค์ ๔ คือ
๑. เรื่องไม่จริง
๒. จิตคิดจะพูดให้ผิดไปจากความจริง
๓. พยายามพูดออกไป
๔. ผู้ฟังเข้าใจเนื้อความนั้น
การล่วงละเมิดศีลข้อที่ ๕ ที่ทำให้ศีลขาด
ประกอบด้วยองค์ ๔ คือ
๑. น้ำนั้นเป็นน้ำเมา
๒. จิตคิดจะดื่ม
๓. พยายามดื่ม
๔. ดื่มให้ล่วงลำคอลงไป
ที่มา : หนังสือธรรมศึกษา ชั้นตรี
ขอบคุณภาพจาก www.dmc.tv
สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้
จาก www.dmc.tv
สรุปข่าว
หัวข้อ | แหล่งการเรียนรู้เพื่อการแข่งขัน ตอบปัญหาศีลธรรมในพระพุทธศาสนา เรื่องศีล ๕ |
ไฟล์แนบ
![](/vstarproject/img/icon/pdf.png)
แสดงความคิดเห็น